Mushoku Tensei: Isekai Ittara Honki Dasu (2021+)

Trzydziestoczteroletni mężczyzna ginie w wypadku samochodowym ratując nieznajomego. Pogodzony ze śmiercią odzyskuje jednak świadomość jako noworodek w kompletnie nieznanym mu świecie, gdzie używanie magii jest na porządku dziennym. Korzystając z tego, iż udało mu się zachować wspomnienia z poprzedniego życia, od dziecka zaczyna trenować sztukę magiczną. Gdy rodzice odkrywają jego talent, postanawiają natychmiast zatrudnić potężnego nauczyciela magii by pomógł ich synowi rozwijać umiejętności. Owym magiem okazuje się młoda dziewczyna – Roxy Migurdia.

Oprawa Audiowizualna Mushoku Tensei: Isekai Ittara Honki Dasu (2021+)

Wideo

Kierunek wizualny i tła

Od strony wizualnej Mushoku Tensei: Isekai Ittara Honki Dasu jest dla mnie przypadkiem wyjątkowym. Widziałem już naprawdę sporo anime, zarówno nowych, jak i znacznie starszych, a mimo tego bez większego zastanowienia mogę postawić tę produkcję wśród najlepiej wyglądających serii powstałych po 2010 roku. W zasadzie poszedłbym nawet dalej i zaliczył ją do ścisłej czołówki wszystkich seriali anime, jakie miałem okazję oglądać. Nie chodzi przy tym o kilka spektakularnych odcinków, które pochłonęły większość zasobów produkcyjnych. Największe wrażenie robi na mnie to, jak stabilnie całość prezentuje się przez kolejne sezony.

Już pierwsze PV zwróciły moją uwagę właśnie oprawą. Jeszcze zanim zobaczyłem pierwszy odcinek, miałem wrażenie, że ktoś podchodzi do tej adaptacji z ambicjami wykraczającymi daleko poza wypuszczenie kolejnego poprawnego isekai. W tym przypadku za produkcją stoi Studio Bind, którego historia jest zresztą nierozerwalnie związana z samym Mushoku Tensei. Studio powstało właśnie po to, aby możliwe było stworzenie odpowiednich warunków do realizacji tej adaptacji w dłuższej perspektywie. Patrząc na trzy dotychczasowe sezony, trudno nie dostrzec efektów takiego podejścia.

Najbardziej zachwycają mnie tła. Każde z tych miejsc ma własny charakter. Architektura, roślinność, użyte materiały, oświetlenie i drobne elementy dalszego planu bardzo łatwo budują poczucie, że Rudeus rzeczywiście przemierza wielki świat, a nie kilka dekoracji regularnie przemalowywanych na potrzeby kolejnego arcu. Podoba mi się również to, jak dużo uwagi poświęcono wnętrzom. Szczególnie pięknie prezentuje się właśnie oświetlenie. Bind bardzo chętnie wykorzystuje światło słoneczne wpadające do pomieszczeń, zachody słońca, ogień, świece i chłodniejsze światło nocne.

Projekty postaci i animacja

To samo dotyczy projektów postaci i ich mimiki. Bohaterowie są szczegółowi, jednak nie do przesady. Dzięki temu wyglądają świetnie zarówno podczas spokojnej rozmowy, jak i bardziej dynamicznych scen. Przy serii, która tak dużą część swej treści buduje na relacjach między ludźmi, ma to dla mnie ogromne znaczenie.

Równie dobrze wypada animacja ruchu. Oczywiście najbardziej rzuca się ona w oczy podczas pojedynków czy korzystania z magii, jednak znacznie bardziej doceniam to, jak postacie zachowują się także w codziennych sytuacjach. Nie wyglądają jak nieruchome modele oczekujące na swoją kwestię. Zmieniają pozycję, wykonują drobne gesty, reagują na to, co dzieje się obok. Dla mnie właśnie takie detale bardzo często oddzielają świetnie wyglądające anime od produkcji, która ma jedynie kilka efektownych sakuga cutów.

Sceny walki oczywiście również potrafią zachwycić. Magia ma odpowiednią skalę i ciężar, a starcia wręcz są szybkie oraz czytelne. Co najważniejsze, spektakularność nie przesłania tego, co właściwie dzieje się na ekranie. Szczególnie przy bohaterach stojących na najwyższych poziomach tego świata można naprawdę odczuć różnicę pomiędzy kimś po prostu utalentowanym a osobą znajdującą się daleko poza normalnym poziomem możliwości człowieka. Pierwsze spotkanie z Orstedem robi pod tym względem dokładnie takie wrażenie, jakie powinno.

Stabilność i dobre planowanie

Przez trzy sezony nie miałem też poczucia, że oglądam serię mającą okresy, podczas których produkcja ledwo dowozi odcinek na antenę. Oczywiście jedne epizody mają więcej dynamicznych scen niż inne, bo wymaga tego sama treść. Nie jest to jednak dla mnie żaden argument za twierdzeniem, że spokojniejszy epizod wygląda gorzej. Wręcz przeciwnie. Mushoku Tensei równie chętnie wykorzystuje swoje możliwości do przedstawienia wielkiej walki, jak do pokazania śniadania przy jednym stole, spokojnego spaceru albo niezręcznej rozmowy dwóch osób.

Dosłownie wszystko w tym świecie wygląda tak, jakby twórcom naprawdę zależało na tym, żeby widz chciał w nim przebywać. Po kilkudziesięciu odcinkach nadal zdarzało mi się zwyczajnie zatrzymywać wzrok na tle, architekturze albo sposobie, w jaki narysowano i oświetlono twarz danej postaci.

Dźwięk

Seiyuu i reżyseria dialogów

Jeśli miałbym określić aktorstwo głosowe jednym zdaniem, to właściwie wystarczyłoby napisać, że jest to absolutne mistrzostwo świata. Przy obsadzie tej klasy trudno wskazać kogoś, kto odstawałby choć odrobinę, ale kilka ról szczególnie mocno zasługuje na omówienie.

Rudeus jest interesującym przypadkiem już przez sam sposób rozdzielenia jego głosu. Rudeusa w nowym świecie gra Uchiyama Yumi, natomiast głos jego myśli związany z poprzednim życiem należy do Sugita Tomokazu. Ten zabieg pasuje do bohatera idealnie. Słyszymy dziecko, później nastolatka i młodego mężczyznę funkcjonującego w nowym świecie, ale część wewnętrznych komentarzy nadal brzmi głosem człowieka pamiętającego poprzednie życie. Pozwala to zachować obecność jego dawnych wspomnień bez robienia z samego Rudeusa człowieka brzmiącego jak trzydziestokilkulatek od chwili narodzin.

Uchiyama Yumi ma przy tym ogromny zakres. Początkowa dziecięca ciekawość, samozadowolenie, przerażenie, desperacja, zakochanie, depresja po odejściu Eris, późniejszy spokój w życiu rodzinnym i paniczny strach pojawiający się przy zagrożeniu osób, na których mu zależy, brzmią naturalnie mimo bardzo dużej różnicy między poszczególnymi etapami jego życia. Rudeus spędza na ekranie ogromną liczbę godzin i przechodzi przez tyle różnych stanów emocjonalnych, że słabszy seiyuu bardzo szybko zacząłby powtarzać te same rozwiązania. Tutaj niczego takiego nie czułem.

Jeszcze ciekawszego znaczenia nabiera udział Sugita Tomokazu w trzecim sezonie. Jego głos nie jest już wyłącznie elementem wewnętrznego monologu. Pojawienie się starego Rudeusa sprawia, że głos kojarzony od początku z człowiekiem sprzed reinkarnacji nagle otrzymuje zupełnie inne zastosowanie. Dla osoby, która słuchała tych dwóch głosów przez trzy sezony, sam dźwięk głosu Sugity ma już określony ciężar. To jeden z tych przypadków, gdy casting z pierwszego odcinka procentuje wiele lat później.

Pozostała główna obsada

Kohara Konomi jako Roxy potrafi w jednej chwili przejść od spokojnego tonu do rozbrajającego zakłopotania. Roxy bardzo często stara się zachowywać jak poważna, doświadczona magiczka i nauczycielka, ale wystarczy trafić w jej kompleksy albo postawić ją w niezręcznej sytuacji, żeby ta fasada zaczęła się rozpadać. Kohara wydobywa z niej dokładnie tę mieszankę kompetencji i uroczej nieporadności, która sprawiła, że bohaterkę tak łatwo polubić.

Kayano Ai ma z kolei bardzo interesujące zadanie przy Sylphiette. Musi zagrać zarówno znaną z dzieciństwa, łagodną Sylphie, jak i jej znacznie bardziej wycofaną personę Fittza. Zmienia sposób mówienia na tyle, by kamuflaż brzmiał wiarygodnie w ramach konwencji anime, ale wciąż pozostawia w nim elementy charakterystyczne dla tej samej postaci. Gdy Sylphiette może już przestać się ukrywać, różnica jest bardzo wyraźna. W cieplejszych scenach rodzinnych Kayano brzmi po prostu przepięknie.

Kakuma Ai dostała w Eris zupełnie inny materiał. Początkowa Eris jest głośna, wybuchowa, agresywna i praktycznie nie posiada żadnego filtra. Łatwo byłoby zagrać taki charakter w sposób męczący. Tymczasem pod krzykiem niemal od samego początku słychać jej niedojrzałość, niepewność i coraz większe przywiązanie do Rudeusa. Późniejsze różnice są ogromne. Nie zmienia się ona nagle w cichą i spokojną dziewczynę, bo przeczyłoby to całej jej osobowości. Dorasta, ale nadal jest Eris. Szczególnie dobrze wypadają momenty, w których nie potrafi powiedzieć czegoś wprost i całe zadanie przenosi się na ton głosu oraz krótkie reakcje.

Morikawa Toshiyuki jako Paul potrafił natomiast stworzyć postać, którą w jednym odcinku można mieć ochotę uderzyć, a kilkanaście epizodów później autentycznie przeżywać jej dramat. Paul jest głośny, bezpośredni, bywa bezmyślny i często działa zanim pomyśli. Kiedy jednak sytuacja staje się poważna, głos Morikawy momentalnie nabiera ciężaru człowieka zmęczonego odpowiedzialnością i własnymi porażkami. Jego sceny z Rudeusem należą dla mnie do najlepszych aktorsko fragmentów całej adaptacji.

Bohaterzy dalszoplanowi

Namikawa Daisuke jako Ruijerd wykorzystuje zupełnie inną ekspresję. Jego spokojny, niski sposób mówienia idealnie pasuje do człowieka, który nie potrzebuje podnosić głosu, aby inni zaczęli go słuchać. Tym bardziej wyraźnie brzmią chwile, kiedy Rudeus naprawdę przekracza granicę i Ruijerd okazuje złość albo rozczarowanie. Z kolei Kujira jako Hitogami ma głos natychmiast rozpoznawalny i wystarczająco osobliwy, żeby każde jego pojawienie się brzmiało trochę niepokojąco, nawet zanim widz ma konkretny powód, aby mu nie ufać.

Mógłbym wymieniać dalej – Aizawa Saya jako Norn, Takada Yuuki jako Aisha, Wakayama Shion jako Nanahoshi Shizuka, Tanaka Rie jako Elinalise, Tsuruoka Satoshi jako Zanoba, Oosaka Ryouta jako Cliff, Toyoguchi Megumi jako Ghislaine czy Tsuda Kenjirou jako Orsted. Obsada jest po prostu absurdalnie mocna. Co równie ważne, nie mam poczucia, że znane nazwiska dobrano dla samych nazwisk. Głosy naprawdę pasują do bohaterów.

Muzyka, opening i ending

Muzyka Fujisawa Yoshiakiego znakomicie uzupełnia tę całość. Ścieżka dźwiękowa potrafi być bardzo dyskretna podczas zwyczajnych scen i nabrać odpowiedniej skali, kiedy wydarzenia wychodzą poza codzienność. Muzyka razem z odgłosami otoczenia, wiatrem, zwierzętami, ruchem miasta czy trzaskiem ognia pomaga światu oddychać. To nie jest soundtrack próbujący co kilka minut przypominać widzowi, że właśnie słucha wielkiego fantasy.

Pierwszy sezon podszedł do openingów w wyjątkowo ciekawy sposób. Oohara Yuiko wykonała kilka utworów dopasowanych do kolejnych etapów podróży: 旅人の唄 (Tabibito no Uta), 目覚めの唄 (Mezame no Uta), 継承の唄 (Keishou no Uta), 祈りの唄 (Inori no Uta), 遠くの子守の唄 (Tooku no Komori no Uta) oraz 旅人の唄～帰郷～ (Tabibito no Uta ~Kikyou~). Zamiast za każdym razem odcinać kilka minut od świata i puszczać tę samą czołówkę, można było wykorzystać piosenkę jako część samego odcinka, pokazując drogę, krajobrazy i życie odwiedzanych miejsc. Idealnie pasowało to do charakteru pierwszego sezonu, w którym przemieszczanie się przez kolejne regiony było niezwykle ważną częścią przygody. Endingami zostały オンリー (Only) oraz 風と行く道 (Kaze to Iku Michi).

Drugi sezon przeszedł już do bardziej klasycznych openingów. Pierwszy cour otrzymał spiral grupy LONGMAN oraz ending Oohara Yuiko ムスビメ (Musubime). Później pojawiły się オン・ザ・フロントライン (On the Frontline) Hitorie i 守りたいもの (Mamoritai Mono) Oohara Yuiko. Do tego dochodzą specjalne endingi powiązane z konkretnymi odcinkami: Clover, 花咲み (Hanaemi) śpiewane przez Sylphiette, czyli Kayano Ai, ツバサ (Tsubasa) wykonywane przez Nanahoshi, a więc Wakayama Shion, oraz かげくらべの唄 (Kagekurabe no Uta).

W trzecim sezonie Oohara Yuiko ponownie dostała ważną rolę, wykonując 決意の唄 (Ketsui no Uta), 芽吹の唄 (Mebuki no Uta) oraz 光の唄 (Hikari no Uta). Ending 祈り、終われば (Inori, Owareba) śpiewa Nakashima Mika. Bardzo podoba mi się, że przez kolejne sezony muzyka otwierająca i zamykająca odcinki nie została potraktowana jak obowiązkowe miejsce na jeden OP i jeden ED. Twórcy potrafią podporządkować ją temu, jaki etap życia Rudeusa właśnie oglądamy.

Fabuła i bohaterowie Mushoku Tensei: Isekai Ittara Honki Dasu (2021)

Wstęp

Po trzech sezonach w końcu nadszedł moment, kiedy uznałem, że mogę napisać coś większego o Mushoku Tensei: Isekai Ittara Honki Dasu. Historia nadal się nie skończyła, jednak materiału jest już tak dużo, że dalsze odkładanie recenzji właściwie przestało mieć sens.

Pamiętam pierwsze PV i pamiętam również swoje wrażenie, że nie patrzę na kolejne anime stworzone wyłącznie dlatego, że isekai od lat cieszą się ogromną popularnością. Już sposób przedstawienia świata, animacja i zwyczajnie poziom wykonania sugerowały projekt znacznie bardziej ambitny. Po pierwszym sezonie wiedziałem już, że intuicja mnie nie zawiodła. Po drugim nie miałem większych wątpliwości, że oglądam jedną z tych serii, do których po latach nadal będę wracać pamięcią. Trzeci tylko jeszcze bardziej mnie w tym utwierdził.

Mushoku Tensei nie bez powodu bywa nazywane pradziadkiem współczesnego isekai. Oczywiście można godzinami kłócić się o to, co dokładnie było pierwsze. Historie o przeniesieniu do innego świata istniały znacznie wcześniej. Sam pomysł reinkarnacji również nie pojawił się tutaj znikąd. Nie widzę jednak większego sensu w prowadzeniu wojny o semantykę. W przypadku Mushoku Tensei istotne jest to, że ponowne narodziny nie stanowią jedynie wymówki pozwalającej wrzucić bohatera do fantasy. Cała historia Rudeusa jest zbudowana wokół faktu, że otrzymał drugie życie i pamięta pierwsze.

Nie jest to więc opowieść wyłącznie o zdobywaniu nowych umiejętności, poznawaniu coraz silniejszych przeciwników i kolekcjonowaniu atrakcyjnych dziewczyn (choć tych zdecydowanie nie brakuje). Rudeus dostaje drugą możliwość przeżycia dzieciństwa, zdobycia przyjaciół, nawiązania relacji z rodziną, zakochania się, poniesienia porażki, pogodzenia się z kimś, kogo zranił, a z czasem również stworzenia własnego domu. Przy okazji przeżywa ogromną przygodę fantasy, ale wszystkie te elementy cały czas na siebie wpływają.

Krótko o fabule Mushoku Tensei: Isekai Ittara Honki Dasu

Bohater poprzedniego życia był trzydziestoczteroletnim hikikomori, który po wielu latach izolacji umiera w wypadku. Następnie odzyskuje świadomość jako noworodek w świecie magii. Otrzymuje imię Rudeus Greyrat. Co najważniejsze, zachowuje wspomnienia swojego poprzedniego życia.

Początek jest wręcz sielski. Obserwujemy małego Rudeusa poznającego Paula i Zenith, uczącego się języka, czytania oraz podstaw funkcjonowania świata. Bardzo szybko interesuje się magią. Zaczyna eksperymentować z tym, co znajduje w podręcznikach, odkrywa możliwość rzucania zaklęć bez inkantacji i dzięki regularnym ćwiczeniom od najmłodszych lat rozwija ogromne zasoby many. Rodzice zatrudniają więc dla niego nauczycielkę, którą zostaje Roxy Migurdia.

Roxy nie tylko uczy go magii. To ona pomaga mu wykonać jeden z pierwszych naprawdę ważnych kroków w nowym życiu. Rudeus nadal posiada lęki wyniesione z poprzedniego świata i samo opuszczenie domu jest dla niego ogromnym problemem. Z czasem poznaje Sylphiette, później trafia do Roa, gdzie zostaje nauczycielem Eris, a jego spokojne dzieciństwo stopniowo zaczyna obejmować coraz większy fragment świata.

Wtedy następuje wydarzenie, po którym Mushoku Tensei zmienia się właściwie nie do poznania. Katastrofa many rozrzuca mieszkańców Fittoa po różnych częściach świata. Rudeus i Eris lądują na Kontynencie Demonów. Poznają Ruijerda Sperdię i rozpoczynają długą drogę do domu. Od tego momentu trudno już przewidzieć, gdzie będą znajdować się bohaterowie za kilka odcinków i jak bardzo zmieni się ich życie.

Treść serialu

Drugie życie nie oznacza drugiego dorosłego ciała

Zanim przejdę dalej, muszę zatrzymać się przy jednej kwestii, bo według mnie jest ona absolutnie fundamentalna dla zrozumienia Rudeusa. Bohater zachowuje wspomnienia poprzedniego życia. Nie zostaje jednak trzydziestoczteroletnim człowiekiem magicznie zamkniętym w nieruchomym ciele dziecka.

W ramach zasad przedstawionych przez historię Rudeus rodzi się ponownie jako niemowlę i jego nowe ciało wraz z mózgiem rozwija się normalnie od początku. Ma dostęp do swoich dawnych wspomnień, wiedzy oraz doświadczeń i właśnie to daje mu ogromną przewagę. Potrafi wcześnie czytać, świadomie ćwiczyć magię, kojarzyć pewne rzeczy oraz planować w sposób niedostępny zwyczajnemu dziecku. Nadal jednak dorasta w nowym świecie i zbiera zupełnie nowe doświadczenia od pierwszych chwil życia.

To bardzo ważne, ponieważ pozwala zrozumieć różnicę pomiędzy wiedzą a dojrzałością. Rudeus może wiedzieć coś, czego dziecko wiedzieć nie powinno, i jednocześnie reagować impulsywnie albo niedojrzale. Może pamiętać poprzednie życie i mimo tego po raz pierwszy naprawdę przeżywać dziecięcą przyjaźń, pierwszą miłość, relację z rodzicami czy normalne funkcjonowanie wśród ludzi. Jego poprzednia egzystencja była przecież w ogromnej części czasem izolacji.

Dlatego też nie kupuję sprowadzania postaci do prostego równania: dorosły facet w ciele dziecka. Taki opis pomija praktycznie wszystko, co w konstrukcji Rudeusa interesujące. Pamięć poprzedniego życia jest częścią jego osoby, ale nowe życie naprawdę go kształtuje. Gdyby było inaczej, cały motyw rozpoczynania wszystkiego od nowa zwyczajnie nie miałby sensu.

Od sielskiego dzieciństwa do Kontynentu Demonów

Pierwszych kilka odcinków bardzo dobrze wykorzystuje spokojne tempo. Możemy poznać rodzinę Greyratów, pierwsze fascynacje Rudeusa, jego relację z Roxy oraz Sylphiette. Dzięki temu późniejsze wydarzenia mają znacznie większy ciężar. Gdy Rudeus zostaje wyrwany z tego otoczenia, widz dokładnie wie, co stracił.

Równie istotne jest to, jak szybko anime pokazuje, że jego przewaga wynikająca ze wspomnień nie czyni go nieomylnym. Rudeus jest inteligentny, potrafi kombinować i bardzo często uważa, że dzięki temu może zaplanować kilka ruchów do przodu. Na Kontynencie Demonów dostaje jedną z pierwszych wyjątkowo brutalnych lekcji. Próbuje wykorzystać niebezpieczną sytuację do poprawienia reputacji Dead End i zbyt długo czeka z interwencją. Kurt ginie. Nie ma cofnięcia zapisu, nie ma ekranu game over, po którym można ponownie rozegrać quest. Jego kalkulacja kosztowała czyjeś życie.

Ruijerd reaguje gniewem, Eris również nie jest zachwycona i Rudeus musi przyjąć do wiadomości, że potraktował prawdziwą sytuację jak scenariusz gry. Ten fragment bardzo dobrze pokazuje, dlaczego cały motyw poprzedniego życia działa. Wiedza o grach i fantasy czasami pomaga Rudeusowi szybciej zrozumieć pewne mechanizmy. Innym razem prowadzi go w kompletnie błędnym kierunku, bo ludzie w tym świecie nie są NPC.

Sama podróż Dead End to jeden z moich ulubionych fragmentów pierwszego sezonu. Rudeus, Eris i Ruijerd są skrajnie różnymi osobami, a mimo to z czasem zaczynają funkcjonować jak rodzina. Rudeus planuje i zajmuje się magią, Eris jest żywiołem napędzanym emocjami oraz talentem do walki, natomiast Ruijerd pełni rolę doświadczonego opiekuna. Początkowy strach Eris przed Sperdem z czasem znika całkowicie. Rudeus z kolei zaczyna rozumieć, że przerażające historie o całej rasie nie opisują człowieka stojącego przed nim.

Co szczególnie ważne, droga do domu naprawdę jest drogą. Bohaterowie przemieszczają się przez miasta, wsie, porty i tereny należące do różnych ras. Muszą zarabiać, podejmować zlecenia, zdobywać transport i radzić sobie z lokalnymi problemami. Dzięki temu skala świata nie istnieje jedynie na mapie.

Powrót do domu, który już nie istnieje

Im bliżej końca pierwszego sezonu, tym bardziej wcześniejsza przygodowa atmosfera ustępuje miejsca problemom znacznie bardziej osobistym. Spotkanie Rudeusa z Paulem w Millishion należy tutaj do najważniejszych scen.

Obaj wchodzą w tę rozmowę z zupełnie innymi doświadczeniami. Rudeus przez ogromną część czasu walczył o przeżycie swoje i Eris, przemierzając tereny, na których każde potknięcie mogło mieć bardzo poważne konsekwencje. Paul widział z kolei skalę tragedii spowodowanej katastrofą i przez cały ten czas próbował odnaleźć rozproszonych członków rodziny. Kiedy w końcu spotyka syna, oczekuje od niego czegoś zupełnie innego niż historii o przygodach.

Wszystko wybucha praktycznie natychmiast. Paul nie potrafi spojrzeć na sprawę z perspektywy Rudeusa, natomiast Rudeus nie rozumie jeszcze, przez co przeszedł ojciec. Nie dostajemy tutaj wygodnego podziału na osobę całkowicie rozsądną oraz idiotę, który wszystko zepsuł. Dwóch ludzi, którym na sobie zależy, zwyczajnie nie potrafi w odpowiednim momencie ze sobą rozmawiać.

Jeszcze większy cios nadchodzi po powrocie Eris i Rudeusa do Fittoa. Nie czeka tam świat, który opuścili. Eris traci rodzinę i po wszystkim podejmuje decyzję, która z jej perspektywy jest wyrazem miłości oraz determinacji. Z perspektywy Rudeusa wygląda jak porzucenie.

To jedno z najlepszych nieporozumień, jakie widziałem w anime, ponieważ nie zostało zbudowane na absurdalnym przypadku, który można byłoby rozwiązać jednym pytaniem zadanym pięć sekund później. Wynika bezpośrednio z charakterów obu postaci. Eris fatalnie wyraża uczucia słowami. Wie, co chce osiągnąć, ale nie potrafi przekazać powodów swojej decyzji. Rudeus ma z kolei za sobą ogromne problemy z samooceną i odrzuceniem. Krótka wiadomość zostawiona przez Eris trafia dokładnie w jego najczulszy punkt.

Rudeus po Eris

Drugi sezon rozpoczyna się Rudeusem bardzo odmiennym od chłopaka podróżującego z Dead End. To nadal ta sama osoba i nadal potrafi funkcjonować jako niezwykle skuteczny mag, ale emocjonalnie kompletnie sobie nie radzi. Dołączenie do Counter Arrow i znajomość z Sarą dają mu możliwość powolnego powrotu między ludzi.

Bardzo podobało mi się, że konsekwencje odejścia Eris nie kończą się po jednym motywującym przemówieniu. Trauma przekłada się także na problemy seksualne Rudeusa. Dla osoby, która patrzy na ten wątek wyłącznie jak na dowcip o impotencji, zapewne będzie on wyglądał absurdalnie. Dla mnie od początku było oczywiste, że problem jest znacznie szerszy. Rudeus boi się kolejnego odrzucenia, jego poczucie własnej wartości leży na dnie, a nieudane zbliżenie z Sarą tylko pogłębia ten stan.

Późniejszy pobyt na Uniwersytecie Magii w Ranoa jest pod tym względem ogromną zmianą atmosfery, ale nie uważam go za żaden niepotrzebny przystanek pomiędzy przygodami. Wprost przeciwnie. To właśnie tam Rudeus pierwszy raz od dawna zaczyna prowadzić w miarę normalne życie. Poznaje nowych ludzi, spotyka Zanobę, Cliffa, Linię i Pursenę, współpracuje z Nanahoshi oraz przede wszystkim coraz więcej czasu spędza z Fittzem.

Sylphiette i powrót czegoś, co zostało utracone

Widz oczywiście wie znacznie wcześniej, kim naprawdę jest Fitz. Cała przyjemność nie polega więc na rozwiązaniu wielkiej tajemnicy. Obserwujemy raczej dwie osoby, które znały się jako dzieci, ale minęło tyle czasu i wydarzyło się tak wiele, że ponowne zbliżenie nie może polegać na zwyczajnym powrocie do dawnej relacji.

Sylphiette długo nie potrafi po prostu powiedzieć Rudeusowi prawdy. Rudeus natomiast zaczyna czuć do Fittza coś, czego sam do końca nie rozumie. Kolejne wspólne rozmowy, badania w bibliotece, drobne reakcje i rosnący komfort w swoim towarzystwie robią tutaj znacznie więcej niż efektowne deklaracje.

Kiedy prawda wreszcie wychodzi na jaw, relacja może ruszyć naprzód. Sylphiette nie jest cudownym lekarstwem, które jednym dotknięciem usuwa wszystkie problemy Rudeusa. Ważniejsze jest to, że przy niej ponownie potrafi komuś zaufać. Z czasem pojawia się małżeństwo, własny dom i życie, którego człowiek z jego poprzedniej egzystencji prawdopodobnie nie potrafiłby sobie nawet wyobrazić.

Norn i Aisha

Przybycie Norn i Aishy jeszcze bardziej zmienia charakter tego domu. Obie są siostrami Rudeusa, ale na tym właściwie kończą się podobieństwa.

Aisha jest niezwykle inteligentna, zaradna i szybko odnajduje się w nowych warunkach. Doskonale radzi sobie z prowadzeniem domu, potrafi kombinować i bardzo łatwo zauważa rzeczy, których inni woleliby przed nią nie ujawniać. Wprowadza do rodzinnych scen mnóstwo energii i humoru.

Norn znajduje się niemal na przeciwnym biegunie. Przez długi czas widzi Rudeusa przede wszystkim przez pryzmat jego konfliktu z Paulem. Do tego nie posiada jego magicznego talentu ani swobodności Aishy, więc ciągłe porównywanie jej z rodzeństwem tylko pogłębia kompleksy.

Wątek Norn zamykającej się w pokoju jest bardzo ważny również dla samego Rudeusa. Nie potrzebuje wielkiej analizy psychologicznej, żeby zobaczyć w niej część siebie z poprzedniego życia. Co najważniejsze, nie może po prostu użyć magii i rozwiązać problemu. Może usiąść pod drzwiami i czekać. Dla kogoś, kto większość życia próbował rozwiązywać problemy wiedzą, planowaniem albo przewagą magiczną, jest to bardzo potrzebna lekcja.

Begaritt, Paul i Roxy

Wyprawa po Zenith należy do momentów, w których wszystkie wcześniejsze rodzinne wątki zaczynają się ze sobą łączyć. Rudeus ponownie spotyka Paula już jako człowiek zupełnie inny od chłopca z ich kłótni w Millishion. Relacja ojca z synem przez ten czas zdążyła dojrzeć. Nie stali się nagle idealną rodziną. Po prostu obaj wiedzą już znacznie więcej o swoich słabościach.

Teleporter Labyrinth prowadzi do jednego z najbardziej bolesnych wydarzeń całej opowieści. Paul ginie, chroniąc Rudeusa. Sam fakt jego śmierci był dla mnie mocny, ale jeszcze ważniejsze jest wszystko, co dzieje się później. Rudeus nie otrząsa się po pięciu minutach, bo przecież drużyna ukończyła dungeon. Ledwo funkcjonuje. Sytuacja Zenith również nie pozwala zamknąć wyprawy prostym zwycięstwem. Rodzina ją odnalazła, ale kobieta, którą Rudeus pamiętał jako swoją matkę, nie wraca do domu w takim stanie, jak wszyscy sobie wyobrażali. To kolejny przykład tego, jak często Mushoku Tensei pozwala bohaterowi osiągnąć cel, a następnie zmusza go do poradzenia sobie z ceną tego sukcesu.

Właśnie w tym momencie niezwykle ważna staje się Roxy. Osoba, która na początku całej historii wyciągnęła Rudeusa poza granicę jego rodzinnego domu, ponownie pojawia się w chwili, kiedy potrzebuje kogoś, kto pomoże mu wrócić do życia. Zmiana ich relacji z nauczycielki i ucznia w dwoje dorosłych ludzi była dla mnie bardzo naturalnym wynikiem wszystkiego, co wydarzyło się wcześniej.

Trzeci sezon i życie, które w końcu wygląda spokojnie

Początek trzeciego sezonu robi coś, na co czekałem od czasu rozstania Rudeusa i Eris. Wracamy do niej i możemy dokładnie zobaczyć, co robiła przez wszystkie te lata. Eris nie odeszła, ponieważ przestała kochać Rudeusa. Odeszła, ponieważ po wydarzeniach z Orstedem uznała, że jest zbyt słaba, aby stać obok niego jak równy z równym. Rozwiązanie problemu jest w jej stylu do bólu proste – skoro jest za słaba, będzie trenować tak długo, aż przestanie być.

Sword Sanctum pasuje do niej perfekcyjnie. Eris nigdy nie była postacią najlepiej radzącą sobie ze złożonymi rozmowami o emocjach. Jeśli może odpowiedzieć na problem treningiem do granic możliwości, walką z kolejnymi przeciwnikami i fizycznym wysiłkiem, znajduje się w swoim żywiole. Ghislaine nadal pozostaje obok niej, natomiast Gal Farion, Nina, Isolde i pozostali szermierze pozwalają zobaczyć, jak ogromny dystans pokonała od czasów rozhukanej dziewczynki z Roa.

Tymczasem życie Rudeusa wygląda niemal idyllicznie. Sylphiette, Roxy, Lucie, Zenith, Lilia, Norn i Aisha tworzą ogromny dom. Rudeus kontynuuje badania z Zanobą i Cliffem. Roxy zaczyna pracować jako nauczycielka. Wydawać by się mogło, że po wszystkim, przez co przeszedł, wreszcie może po prostu cieszyć się tym, co osiągnął. Po tak długiej drodze możliwość zobaczenia wszystkich przy jednym stole ma znacznie większą wartość niż kolejna eksplozja obejmująca pół kontynentu. Każda osoba siedząca w tym domu ma własną historię pokazującą, dlaczego znalazła się właśnie tam.

Spokój oczywiście nie trwa wiecznie. Problemy Nanahoshi ponownie otwierają świat na większą skalę, pojawia się Perugius, Rudeus trafia na kolejne potężne istoty, a wszystkie wcześniejsze pytania dotyczące Hitogamiego zaczynają nabierać zupełnie innego znaczenia.

I wtedy pojawia się Oldeus.

Nie chcę nawet próbować udawać, że jest to zwyczajny kolejny twist. Przez trzy sezony obserwujemy Rudeusa, który pomimo kolejnych tragedii stopniowo zdobywa wszystko to, czego nie miał w poprzednim życiu. Dom, rodzinę, żony, dziecko, przyjaciół, szacunek oraz miejsce, do którego naprawdę chce wracać. Oldeus jest żywym dowodem na to, jak łatwo wszystko to może zostać mu odebrane.

Po raz kolejny Mushoku Tensei wykorzystuje motyw drugiego życia w znacznie ciekawszy sposób niż jako prostą fantazję o rozpoczęciu od nowa. Rudeus już dostał swoją drugą szansę. Teraz spotyka wersję siebie, dla której nawet ta szansa zakończyła się katastrofą. I nagle pytanie przestaje brzmieć – czy potrafi lepiej przeżyć nowe życie? Musi zrozumieć, czy jest w stanie ochronić to, co przez wszystkie te lata zbudował.

Kilka słów o kontrowersjach

Nie jestem typem widza, który bierze fikcyjną opowieść i zaczyna traktować ją jak deklarację programową dotyczącą tego, jak ludzie powinni zachowywać się w rzeczywistym świecie. Dlatego też nigdy nie rozumiałem skali histerii, jaką Mushoku Tensei potrafi wywoływać wśród części odbiorców. I nie zamierzam poświęcać temu połowy recenzji.

Rudeus posiada wiele cech. Również tych złych. Na początku bywa egoistyczny, arogancki, wyrachowany i zwyczajnie krótkowzroczny. To nie jest żadna ukryta informacja, którą trzeba odkryć po obejrzeniu trzygodzinnej analizy na YouTube. Anime pokazuje to otwarcie od pierwszych odcinków.

Pokazanie bohatera zachowującego się źle (lub wbrew oczekiwaniom) nie oznacza jednak automatycznie, że autor mówi widzowi, aby zachowywał się tak samo. Tym bardziej że Rudeus regularnie ponosi konsekwencje swoich wad. Kiedy traktuje prawdziwy świat jak grę i kalkuluje, w którym momencie najbardziej opłaca mu się pomóc innym, ktoś ginie. Gdy nie potrafi rozmawiać z Paulem, relacja ojca z synem eksploduje. Kiedy nie radzi sobie z własnym poczuciem odrzucenia, cierpią na tym również osoby znajdujące się obok niego. Jego inteligencja, talent magiczny i pamięć poprzedniego życia nie sprawiają, że rzeczywistość nagle zaczyna dostosowywać się do jego ego.

Nie interesuje mnie również polowanie na elementy uznawane za problematyczne tylko po to, żeby później wystawić fikcji certyfikat moralnej poprawności. Przy takim podejściu ogromna część starszych anime wywołałaby zapewne jeszcze większe oburzenie i momentalne porażenie mózgu u wielu krytyków. Mushoku Tensei jest pod tym względem dla mnie naprawdę dość łagodne. Korzysta z erotycznego humoru, posiada fanserwis, bohaterowie popełniają moralnie wątpliwe czyny i nie każdy żyje według standardów współczesnego (czytaj – niezbyt inteligentnego) odbiorcy. No i dobrze. To świat fantasy oraz fikcyjni ludzie z własnymi charakterami, wadami i realiami.

Znacznie bardziej interesuje mnie odpowiedź na pytanie, czy ich zachowania wynikają z osobowości, czy wydarzenia mają konsekwencje i czy postacie z czasem się zmieniają. Tutaj odpowiedź brzmi zdecydowanie tak. Właśnie dlatego Rudeus jest dla mnie interesującym bohaterem, zamiast kolejnym idealnym protagonistą napisanym tak, aby nikogo przypadkiem nie urazić.

Świat i jego mieszkańcy

Jedną z rzeczy, które najbardziej doceniam, jest wrażenie, że świat nie został zbudowany wyłącznie wokół Rudeusa. Ludzie istnieli przed jego narodzinami, mają własną historię, konflikty, wierzenia oraz uprzedzenia. Różne regiony różnią się od siebie nie tylko kolorem dachu.

Magia posiada reguły, podobnie jak style walki mieczem. Funkcjonują gildie poszukiwaczy przygód, system rang i lokalne gospodarki. Rudeus musi nauczyć się, jak przeżyć na Kontynencie Demonów, później poznaje zupełnie inne środowisko Uniwersytetu Magii, a kolejne potężne postacie stopniowo pokazują, jak niewiele nadal wie o najwyższych poziomach siły tego świata.

Podoba mi się również sposób przedstawienia ras demonów. Ruijerd jest Sperdem, którego sam wygląd wywołuje w ludziach panikę. Roxy pochodzi od Migurdów, ale z powodu braku zdolności telepatycznych nigdy nie czuła się w swojej rodzinnej społeczności całkowicie na miejscu. Ghislaine ma własną historię z Doldia. Sylphiette w dzieciństwie była prześladowana między innymi przez kolor włosów. Te informacje nie istnieją wyłącznie w opisie świata. Bezpośrednio wpływają na zachowania konkretnych bohaterów.

Bohaterowie

W tej części poświęcę uwagę wyłącznie głównym bohaterom. Ta recenzja i tak jest już za długa, więc dokładając opisy dziesiątek bohaterów raczej nie sprawi, iż stanie się bardziej zwięzła. Seria oferuje naprawdę szeroki wachlarz postaci o przeróżnych charakterach, ale to lepiej zobaczyć na wlasne oczy podczas seansu.

Rudeus Greyrat

Rudeus jest jednym z najbardziej rozbudowanych protagonistów, jakich widziałem w anime ostatnich lat, przede wszystkim dlatego, że dostaliśmy możliwość oglądania go praktycznie od dnia narodzin. Znamy jego poprzednie życie, dzieciństwo, pierwszych przyjaciół, pierwszą nauczycielkę, pierwszą miłość, pierwsze poważne porażki, okres depresji, małżeństwo, własny dom i narodziny dziecka.

Na początku ogromną przewagę daje mu pamięć. Podczas gdy normalne dziecko dopiero zaczyna poznawać otoczenie, on może świadomie czytać, analizować podręczniki i eksperymentować z magią. Szybko odkrywa możliwość rzucania zaklęć bez inkantacji, regularnie ćwiczy i rozwija ogromny zasób many. Jest naprawdę niezwykle utalentowany. Jednocześnie w kontaktach z ludźmi potrafi być nieporadny. To bardzo ciekawy kontrast, ponieważ dokładnie odpowiada jego wcześniejszemu życiu. Rudeus spędził wiele lat poza społeczeństwem. Może posiadać mnóstwo informacji, a nadal brakować mu doświadczenia w budowaniu normalnej relacji.

Roxy otwiera przed nim świat. Sylphiette pokazuje mu pierwszą prawdziwą przyjaźń. Eris staje się osobą, z którą przeżywa pierwszą wielką podróż i pierwsze zakochanie. Ruijerd uczy go odpowiedzialności za decyzje. Paul zmusza go do zrozumienia, jak wygląda relacja ojca z synem, kiedy żadna ze stron nie jest idealna. Norn pozwala mu spojrzeć na dawnego siebie z zewnątrz. Sylphiette pomaga mu ponownie zaufać komuś po odejściu Eris. Roxy podnosi go po śmierci Paula. Każda z tych osób zostawia w nim coś trwałego.

Rudeus nie rozwija się prostą linią. Popełnienie jednego błędu nie uodparnia go magicznie na wszystkie podobne błędy w przyszłości. Czasami zachowuje się dojrzale, po czym za chwilę zrobi coś kompletnie bezmyślnego. Dlatego też tak bardzo doceniam tego bohatera.

Bardzo istotny jest również jego lęk przed utratą osób, na których mu zależy. Początkowo druga szansa daje mu mnóstwo odwagi, ponieważ wydaje się, że może zbudować wszystko od początku. Z czasem ma jednak coraz więcej do stracenia. Pojawienie się rodziny kompletnie zmienia stawkę. Rudeus nie walczy już dlatego, że chce przeżyć ciekawą przygodę. Chce wrócić do domu.

Eris Boreas Greyrat

Eris w pierwszych scenach sprawia wrażenie tsundere, której suwak tsun ktoś przypadkowo przesunął poza skalę. Jest rozpieszczona, wybuchowa, agresywna i reaguje pięściami znacznie szybciej niż słowami. Rudeus ma ją uczyć, a przez sporą część początkowych spotkań sam próbuje przede wszystkim przeżyć kolejne lekcje.

Bardzo szybko okazuje się jednak, że problem Eris nie polega na braku możliwości. Dziewczyna jest inteligentna i niezwykle utalentowana fizycznie, ale nauka w tradycyjnej formie zwyczajnie jej nie interesuje. Rudeus uczy się więc dopasowywać sposób przekazywania wiedzy do niej. Taniec zaczyna mieć sens, kiedy ruchy można porównać do uników. Matematyka staje się bardziej potrzebna, gdy Ghislaine może pokazać na własnym przykładzie, jakie problemy powoduje jej brak.

Katastrofa many zmienia ich relację całkowicie. Eris traci bezpieczne środowisko, status i rodzinę. Na Kontynencie Demonów może polegać przede wszystkim na Rudeusie i Ruijerdzie. Jednocześnie sama staje się coraz silniejsza oraz bardziej odpowiedzialna. Uczucia Eris właściwie zawsze są widoczne w jej zachowaniu znacznie wcześniej, niż potrafi je nazwać. Nie należy do osób prowadzących długie rozmowy o tym, co czują. Jeśli kogoś lubi, chce być blisko. Gdy się martwi, reaguje działaniem. Jeśli uważa się za zbyt słabą, nie będzie miesiącami analizować problemu. Pójdzie trenować.

Ta cecha prowadzi do katastrofalnego nieporozumienia po ich wspólnej nocy. W głowie Eris decyzja jest logiczna. Rudeus jest dla niej tak ważny, że chce stać się osobą wystarczająco silną, aby móc go chronić. Problem w tym, że wiadomość pozostawiona Rudeusowi kompletnie tego nie przekazuje.

Rudeus widzi porzucenie. Eris widzi obietnicę powrotu.

Świetne jest to, że twórcy pozwalają konsekwencjom tego jednego nieporozumienia żyć przez ogromną część historii. Rudeus ma przez nie poważną traumę. Eris przez lata katuje się treningiem. Każde z nich idzie naprzód w przekonaniu zupełnie innym od tego, które posiada druga strona.

Pierwsze dwa odcinki trzeciego sezonu poświęcone jej treningowi były więc dla mnie prawdziwą nagrodą po tak długim oczekiwaniu. Eris pozostaje Eris. Nadal jest gwałtowna, nadal mówi prosto z mostu i nadal najchętniej rozwiązałaby większość problemów za pomocą miecza. Jednocześnie różnica między dziewczynką z Roa a kobietą trenującą w Sword Sanctum jest ogromna.

Sylphiette Greyrat

Sylphiette pojawia się bardzo wcześnie i już jej pierwsze spotkanie z Rudeusem pokazuje coś ważnego o obojgu. Jest prześladowana przez inne dzieci i nie ma zbyt wielu możliwości obrony. Rudeus wtrąca się, później zaczyna spędzać z nią czas i uczy ją magii bez inkantacji. Dla Rudeusa jest pierwszym prawdziwym przyjacielem w nowym życiu. Dla Sylphiette natomiast Rudeus szybko staje się kimś niezwykle ważnym. Mimo tego historia rozdziela ich na wiele lat, dzięki czemu ich ponowne spotkanie nie jest prostym wznowieniem dziecięcej relacji.

Jako Fitz Sylphiette zdążyła przeżyć własne rzeczy, zdobyć doświadczenie i stać się kompetentnym magiem oraz ochroniarzem. To już nie jest dziewczynka, która potrzebowała Rudeusa do obrony przed kilkoma dzieciakami.

Sylphiette jest ciepła, spokojna i bardzo opiekuńcza, ale nie pozbawiono jej własnej woli. Potrafi się zawstydzić, potrafi być zazdrosna, potrafi czegoś chcieć i potrafi podjąć decyzję bez czekania na Rudeusa. Jej łagodność nie oznacza kompletnej bierności. Relacja z Rudeusem rozwija się bardzo powoli podczas pobytu w Ranoa. Wspólna praca i zwyczajne spędzanie czasu robią tutaj całą robotę. Rudeus zaczyna czuć się przy Fitz swobodnie jeszcze zanim dowie się prawdy. Gdy Sylphiette w końcu ujawnia swoją tożsamość, właściwa baza ich relacji jest już zbudowana.

Później staje się dla Rudeusa czymś, czego wcześniej praktycznie nie posiadał – domem. Nie przygodą, nie nauczycielką, nie wspomnieniem dzieciństwa. Osobą, do której może wrócić.

Roxy Migurdia

Roxy jest jedną z pierwszych osób, które naprawdę zmieniają życie Rudeusa. Przychodzi do Greyratów jako nauczycielka magii, spodziewając się zapewne zwyczajnie utalentowanego dziecka, a bardzo szybko odkrywa kogoś rzucającego zaklęcia bez inkantacji i rozwijającego się w tempie, którego sama się nie spodziewała.

Nadal jednak pozostaje dla niego nauczycielką. Sama wiedza Rudeusa nie wystarczy, żeby poprawnie zrozumieć system magii i własne możliwości. Roxy daje mu podstawy i kierunek, dzięki którym może wykorzystać talent. Jeszcze ważniejsze jest to, że pomaga mu wyjść poza dom. Dla Roxy może to być zwyczajny element egzaminu. Dla Rudeusa, który nadal nosi w sobie wspomnienia wieloletniego hikikomori, jest to gigantyczny krok.

Sama Roxy również daleka jest od idealnej mistrzyni pozbawionej problemów. Jest dumna ze swoich umiejętności, ale potrafi czuć niepewność. Niski wzrost i młody wygląd regularnie powodują niezręczne sytuacje. Jeszcze ważniejsze jest jej pochodzenie. Migurdowie komunikują się telepatycznie, natomiast Roxy tej zdolności nie posiada. Dorastanie pośród ludzi mogących komunikować się w sposób dla niej niedostępny w oczywisty sposób wpłynęło na jej stosunek do rodzinnej wioski.

Jej późniejszy powrót do domu oraz relacja z rodzicami nadają tej postaci znacznie więcej wymiarów, niż wynikałoby z roli uroczej nauczycielki głównego bohatera.

Paul Greyrat

Paul to zdecydowanie jedna z najlepiej napisanych postaci ojców, jakie przewinęły się przez tę historię, właśnie dlatego, że tak daleko mu do ideału. Bywa lekkomyślny, ma ogromne problemy z kobietami, często działa pod wpływem emocji i nie zawsze potrafi zachowywać się jak dorosły człowiek, którym przecież jest. Już konflikt po bójce małego Rudeusa z innym dzieckiem pokazuje jego problem. Paul wymierza karę, zanim w ogóle wysłucha syna. Rudeus potrafi logicznie rozłożyć sytuację i zmusić ojca do przyznania się do błędu. Nie oznacza to jednak, że od tej chwili Paul staje się idealnym rodzicem.

Ruijerd Sperdia

Pierwszy kontakt z Ruijerdem jest świetnym przykładem sposobu, w jaki Mushoku Tensei wykorzystuje informacje przekazane wcześniej widzowi. Roxy opowiada małemu Rudeusowi o Sperdach jak o czymś, czego należy się bać. Zielone włosy i czerwony kamień na czole mają natychmiast budzić skojarzenie z zagrożeniem.

Później Rudeus oraz Eris budzą się na Kontynencie Demonów, a obok nich siedzi właśnie Sperd.

Ruijerd okazuje się spokojnym, honorowym wojownikiem, który uratował im życie i chce pomóc dwójce dzieci wrócić do domu. Za jego reputacją kryje się historia całej rasy wykorzystanej przez Laplace’a oraz tragedia związana z przeklętymi włóczniami. Bardzo szybko przestaje być zwykłym ochroniarzem. W praktyce przez ogromną część podróży pełni rolę opiekuna oraz mentora. To szczególnie ważne dla Rudeusa, który potrafi być niezwykle sprytny, ale potrzebuje kogoś gotowego powiedzieć mu bez ogródek, że właśnie zachował się jak kompletny idiota.

Norn i Aisha Greyrat

Norn oraz Aisha warto omawiać wspólnie, ponieważ kontrast pomiędzy nimi mówi bardzo dużo o rodzinie Rudeusa. Aisha jest dzieckiem niezwykle zdolnym. Szybko łapie nowe rzeczy, dobrze radzi sobie w codziennym życiu, jest sprytna i potrafi wykorzystać wiedzę o innych ludziach na swoją korzyść. W domu Rudeusa błyskawicznie staje się osobą, bez której wiele spraw zaczęłoby się rozpadać.

Norn jest bardziej zwyczajna. Żyje obok genialnego starszego brata oraz wyjątkowo zaradnej młodszej siostry. Łatwo zrozumieć, dlaczego ciągłe porównywanie jej z nimi prowadzi do frustracji. Do tego pierwszy naprawdę mocny obraz Rudeusa, jaki utkwił jej w pamięci, wiąże się z jego konfliktem z Paulem. Widziała brata walczącego z ojcem, którego kochała.

Nanahoshi Shizuka

Nanahoshi Shizuka wyróżnia się już przez sam sposób, w jaki znalazła się w tym świecie. Rudeus umarł i narodził się ponownie. Nanahoshi została przeniesiona w swoim dotychczasowym ciele. Ta różnica kompletnie zmienia ich stosunek do nowej rzeczywistości. Dla Rudeusa jest ona drugim życiem. Może porównywać ją z poprzednim światem, ale posiada tutaj rodzinę, przyjaciół i coraz więcej rzeczy, których nie chce stracić. Nanahoshi chce wrócić.

Jej badania nie są więc hobby wynikającym z ciekawości. Całe funkcjonowanie w Ranoa podporządkowuje poszukiwaniu sposobu powrotu. Nie posiada many i nie może uczestniczyć w tym świecie na takich samych zasadach jak Rudeus. Wspólne pochodzenie daje im wyjątkową płaszczyznę porozumienia, ale jednocześnie niezwykle wyraźnie pokazuje, jak odmienne stały się ich cele.

Hitogami, Orsted i Oldeus

Przez długi czas Hitogami funkcjonuje w bardzo interesującej pozycji. Pojawia się w snach Rudeusa, udziela mu porad i część z nich rzeczywiście prowadzi do wydarzeń przynoszących pozytywne rezultaty. Rudeus mu nie ufa, ale jednocześnie trudno całkowicie zignorować kogoś, kto posiada taką wiedzę.

Samo imię tej istoty jest ważne i celowo nie używam tutaj angielskiego Man-God. Oryginalne Hitogami zapisane jest jako ヒトガミ. Hito oznacza człowieka, natomiast kami boga. Sens nazwy można więc oddać mniej więcej jako Bóg Człowieka albo Bóg Ludzi. Przy istocie posiadającej taki stosunek do ludzi jest to określenie zdecydowanie warte zachowania.

Pierwsze spotkanie z Orstedem jest jednym z momentów, które najbardziej rozszerzają skalę całej opowieści. Rudeus przez sporą część historii przyzwyczaja widza do swojej niezwykłej siły. Potem pojawia się ktoś, przy kim cała ta potęga praktycznie przestaje mieć znaczenie. Co jeszcze ciekawsze, Orsted reaguje przede wszystkim na związek Rudeusa z Hitogami. Widz otrzymuje więc bardzo konkretny sygnał, że pod historią o dorastaniu, podróży i rodzinie istnieje znacznie większy konflikt, którego protagonista jeszcze nie rozumie.

Oldeus jest kulminacją tej niepewności. Nie przychodzi jako wszechwiedzący prorok. Jest Rudeusem. Człowiekiem posiadającym te same wspomnienia, podobne zdolności oraz tych samych bliskich, ale pochodzącym z przyszłości, w której wszystko poszło źle. Samo jego pojawienie się wystarcza, aby całkowicie zmienić sposób patrzenia na Hitogami. Przez ogromną część serii pytanie brzmiało, czy można ufać jego poradom. Oldeus pokazuje Rudeusowi, że stawka tego pytania jest znacznie większa, niż ktokolwiek wcześniej przypuszczał.

Relacje i rodzina

Mushoku Tensei ma mnóstwo przygód, magii, pojedynków i rozbudowanego worldbuildingu, ale po trzech sezonach coraz bardziej jestem przekonany, że to relacje między bohaterami trzymają mnie przy ekranie najmocniej.

Rodzina Greyratów od początku nie jest żadnym idealnym obrazkiem. Paul i Zenith mają problemy. Pojawienie się Lilii i Aishy jeszcze bardziej komplikuje sytuację. Rudeus wielokrotnie nie potrafi zachować się odpowiednio wobec własnych rodziców. Norn przez długi czas go nie lubi. Zenith po odnalezieniu nie wraca do wcześniejszego stanu. A mimo tego z kolejnych, często kompletnie niepasujących do siebie osób stopniowo tworzy się rodzina.

Później dokładnie ten sam proces obserwujemy w domu Rudeusa. Sylphiette, Roxy, Lilia, Zenith, Norn, Aisha, Lucie i sam Rudeus nie tworzą standardowej rodziny odpowiadającej jednemu wygodnemu modelowi. Każda z tych osób znalazła się tam inną drogą. Właśnie dlatego sceny wspólnego posiłku mają dla mnie taką wartość.

Rudeus zaczyna życie jako człowiek, który w poprzednim świecie praktycznie zerwał więzi społeczne. Po wielu latach zostaje gospodarzem domu pełnego ludzi, którzy na niego czekają. Trudno o bardziej namacalny obraz tego, jak daleko zaszedł.

Tempo i sposób prowadzenia historii

Jedną z najbardziej niesamowitych rzeczy związanych z moim odbiorem Mushoku Tensei jest to, jak szybko mijają mi odcinki. Naprawdę wielokrotnie miałem wrażenie, że epizod dopiero się rozpoczął, po czym nagle pojawiały się napisy końcowe. Tym bardziej imponuje mi ilość wydarzeń, które udało się zmieścić w tych trzech sezonach bez zmienienia całości w ciąg streszczeń. Rudeus zaczyna jako niemowlę. Poznajemy jego dzieciństwo. Roxy, Sylphiette, Eris, podróż przez Kontynent Demonów, Dead End, powrót do Fittoa, rozstanie z Eris, depresję, Counter Arrow, Sarę, Ranoa, ponowne spotkanie z Sylphiette, małżeństwo, własny dom, Norn i Aishę, wyprawę po Zenith, śmierć Paula, związek z Roxy, narodziny Lucie, rozwój Eris, problemy Nanahoshi, Perugiusa i wreszcie Oldeusa. Sama lista brzmi, jakby wystarczyłaby na kilka zupełnie osobnych anime.

Największe wrażenie robi na mnie jednak rozwój równoległy. Kiedy Rudeus czegoś nie widzi, świat nie zatrzymuje się w oczekiwaniu na jego przybycie. Roxy podróżuje i szuka rodziny. Eris przez lata trenuje. Sylphiette ma własne życie u boku Ariel. Paul prowadzi poszukiwania. Nanahoshi pracuje nad powrotem. Norn próbuje odnaleźć własne miejsce. Kiedy później drogi tych osób ponownie się przecinają, mam poczucie spotkania bohaterów, którzy naprawdę przeżyli okres rozłąki, a nie postaci wyjętych z magazynu na czas nieobecności protagonisty.

Mushoku Tensei: Isekai Ittara Honki Dasu – ocena i podsumowanie

Po trzech sezonach mogę już spokojnie powiedzieć, że Mushoku Tensei: Isekai Ittara Honki Dasu należy do najlepszych serii, jakie kiedykolwiek widziałem.

Pierwsze PV wzbudziły we mnie ogromne oczekiwania i rzadko zdarza się, żeby po tylu latach oraz kilkudziesięciu odcinkach nie tylko nie zostały one rozczarowane, ale wręcz okazały się zbyt ostrożne. Zaczynałem z przekonaniem, że będę oglądał wyjątkowo dobrze wyprodukowane fantasy. Dostałem jedną z najbardziej rozbudowanych historii dorastania, jakie anime zaoferowało mi w ostatnich latach. Najbardziej imponuje mi skala rozwoju bohaterów.

Nie mam też najmniejszych wątpliwości co do oprawy. Studio Bind stworzyło jedną z najpiękniejszych telewizyjnych produkcji anime, jakie było mi dane oglądać. Po trzech sezonach nadal zachwycają mnie tła, światło, designy, mimika i animacja. Nie kojarzę okresu, w którym oglądałem kilka odcinków z rzędu i zastanawiałem się, co stało się z produkcją. Poziom jest dla mnie zadziwiająco stabilny.

Aktorstwo głosowe stoi natomiast na niesamowitym poziomie, przy którym określenie mistrzostwo świata naprawdę nie wydaje mi się przesadą. Uchiyama Yumi, Sugita Tomokazu, Kohara Konomi, Kayano Ai, Kakuma Ai, Morikawa Toshiyuki, Namikawa Daisuke i reszta ogromnej obsady sprawili, że po tylu godzinach trudno mi już wyobrazić sobie te postacie z innymi głosami.

Najlepszym podsumowaniem mojego stosunku do tej serii jest chyba właśnie to, że każdy kolejny odcinek wydawał mi się za krótki. Potrafiłem włączyć epizod, zacząć oglądać i mieć autentyczne wrażenie, że minęło dziesięć minut, kiedy rozpoczynał się ending.

A przecież ta historia jeszcze się nie skończyła.

Nie sądzę też, żeby w dalszej części miała nagle stracić to, co tak bardzo mi się w niej podoba. Wręcz przeciwnie. Im więcej czasu twórcy poświęcają rozwojowi Rudeusa, Eris, Sylphiette, Roxy i pozostałych osób, tym większy ciężar będą miały wydarzenia dotyczące ich w przyszłości. Po trzech sezonach nie oglądam już przygód grupy postaci poznanych kilka odcinków temu. Znam tych ludzi praktycznie od dzieciństwa.

Trzeci sezon zostawia Rudeusa w miejscu, w którym osiągnął bardzo wiele i jednocześnie dowiedział się, jak łatwo może to wszystko utracić. Cała dotychczasowa droga, jego relacje i rozwój świata sprawiają, że oczekiwania wobec dalszego ciągu mam gigantyczne.

Jeżeli wszystkie te elementy będą nadal konsekwentnie prowadzone, kulminacja tej historii może wypaść jeszcze lepiej niż to, co widziałem do tej pory.

Finalny werdykt

Final evaluation

Z jakim tłumaczeniem polecam oglądać Mushoku Tensei: Isekai Ittara Honki Dasu

• MTBB (druga ścieżka napisów) – nieco poprawione oficjalne tłumaczenie (które nie jest też samo w sobie złe).

Galeria